TİCARET BAKANLIĞI'NIN HAZIRLADIĞI KOLAY İHRACAT-İŞ KÜLTÜRÜ PORTALI, TİCARETİN GÖZ ARDI EDİLEN AMA ÇOK ÖNEMLİ BİR YÖNÜNÜ ELE ALIYOR. ÇÜNKÜ İHRACAT YAPACAĞINIZ ÜLKENİN KÜLTÜREL KODLARINI ÖĞRENMEK, TİCARETTE SİZİ BİR ADIM ÖNE TAŞIYABİLİR. ESKİ OAİB GENEL SEKRETERİ ÖZKAN AYDIN'IN "ULUSLARARASI İŞ KÜLTÜRÜ" ADLI KİTABIYLA BAŞLADIĞIMIZ SERİYİ, ŞİMDİ TİCARET BAKANLIĞI İŞ KÜLTÜRÜ PORTALI İLE DEVAM ETTİRİYORUZ.
Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı Kolay İhracat-İş Kültürü portalı, ticaretin göz ardı edilen ama çok önemli bir yönünü ele alıyor. Çünkü ihracat yapacağınız ülkenin kültürel kodlarını öğrenmek, ticarette sizi bir adım öne taşıyabilir. Eski OAİB Genel Sekreteri Özkan Aydın'ın "Uluslararası İş Kültürü" adlı kitabıyla başladığımız seriyi, şimdi Ticaret Bakanlığı İş Kültürü portalı ile devam ettiriyoruz.
TANIŞMA VE SELAMLAŞMA
- Kırgızistan'da ilk tanıştığınızda "Siz" olarak hitap edilmesi ve görüşme sırasında el sıkışılması gerekir.
- Kentlerde genelde Rusça ve Kırgızca dili kullanılır; bazı görüşmelerde her iki dili de kullanmaları sık rastlanmaktadır. Ancak kırsal bölgelerde genelde Kırgızca hatta bazı yerlerde sadece Kırgızca konuşurlar. İngilizce bilen kişi sayısı az; ancak her beş kişiden biri Türkçeyi biliyor/anlıyor diyebiliriz.
- Hitap ederken muhatabın adı ve "Mırza (Bey)", "Ayım (Hanımefendi)" kelimelerin kullanılması önemlidir. Hitap ederken akademik ve onursal unvanlara önem verilmemektedir.
- Kartvizitlerin Rusça veya Kırgızca olması önemlidir.
KIYAFET
- Özellikle kırsal bölgelerdeki törenlerde geleneksel kıyafetler yaygın olarak giyilmektedir.
BU HUSUSLARA DİKKAT EDİN!
- Kırgızların gelenek, ulusal karakter, yaşam tarzı ve kültürünü daha iyi tanımak için, ünlü Kırgız yazarı Cengiz Aytmatov'un birkaç eserini okumak önemlidir.
- Kırgızlar hemen hemen her konuda herhangi bir yabancının yardımına koşacaktır. Kırgızlar, bir kişiye yardım etmek ve aynı zamanda yaşam hakkında sohbet etmek fırsatını kaçırmazlar.
- Kırgızistan'da zamana karşı tutum oldukça sakindir.
- Tarihsel ve kültürel bağlarımızın yakınlığından kaynaklanan Türkiye-Kırgızistan iş yapma potansiyelinin yüksek olduğu düşünülmektedir. Yurt dışında üniversite bitiren Kırgızlar içinde Türkiye üniversitelerinde lisans, yüksek lisans, doktora yapanların oranı çok yüksektir. Bu itibarla, Kırgız halkı arasında Türkiye ile iş yapma (ticaret ve yatırım ortaklığı) düşüncesi çok yaygındır.
- Kırgızların göçebe geçmişinin işaretleri normal yaşamında da bulunur. Örneğin, şimdiye kadar ülkenin kırsal kesimlerinde son derece saygı duyulan ve sıklıkla kullanılan konut Boz Üy (Boz Ev) bunlardan biridir. Ülkenin bayrağında Boz Üyü tutan direklerin kesiştiği "Tündük" ülkenin ana simgelerinden biridir.
- Kırgızlarda, yaş ve statü bakımından büyüklere saygı, küçüklere şefkat, sosyal gruba karşı görev duygusu ve kibarlık karakterleri önemli yer tutar. Halkın halen eski geleneklere bağımlı olduğu gözlenmekte olup, kırsal bölgelerde ayrıca her bölgenin kendine özgü gelenekleri bulunur.
- Kırgızlar misafirperverdir ve ülkede misafiri eve davet etmek adettir. Bir daveti reddetmek, ev sahibine saygısızlık ederek gücendirmek demektir. Ev ziyaretlerinde genelde misafirler masanın en başına oturmak üzere davet edilir. Kırgız kültüründe, önce misafiri ağırlamak, genel konular hakkında sohbet etmek ve ancak daha sonra işe geçmek veya kişisel sorular sormak adettir. Kişisel nitelikteki sorular genellikle aile, çocuklar, evdeki ve işteki durumu ilgilendirir ve hemen hemen her konuşmada tartışılır.
- Tipik bir Kırgız yemeği menüsünde "Beş Barmak", mantı, "Lagman", ekmek çeşitleri, "Samsa", pilav ve patates baş köşededir. Bazı bölgelerde koyun kellesi, gelen misafirlerin en büyüğüne saygı göstergesi olarak ikram edilir.
- Şaşlık (Şiş kebap), salamurada bırakılmış ve kızartılmış koyun ya da sığır etinden yapılır. "Cılkı" at eti anlamına gelir. Kırgızların geleneksel içkileri arasında en önemlisi at sütünden yapılan kımızdır. Bunun yanında, "Maksım", "Aralaş", "Carma", "Şalap" ve boza gibi yöresel içecekler de ikram edilebilir. Yemekle birlikte genelde sıcak siyah veya yeşil çay ikram edilir.
- Kırgızistan'da bir kurumu ziyaret ettiğinizde hediye değişimi önemlidir. İlk veya müteakip ziyaretlerde hediye takdimi yapılması faydalı olacaktır. Kırgız tarafından geleneksel hediye çeşitleri (genellikle keçe, deri, ipekten yapılmış el işlemeli hediyeler) çoktur. Ayrıca, yerel üretimin tanıtımı amacıyla bal, ceviz ve kuru meyve hediye edilmektedir.
KURUMSAL KÜLTÜR
- Misafir kapıda karşılanır, toplantı salonuna yol gösterilir.
- Müzakerelere başlamadan önce çay, kahve veya içecek ikram edilir.
- Kırgız şirketleri ile müzakerelerde selamlaşmadan sonra Kırgız tarafının ekip olarak toplantıya katılması durumunda hiyerarşiye göre ekibin tanıtımı yapılır.
- Müzakerelerde genelde taraflar karşı karşıya otururlar. Genelde konuşmayı kurumun/şirketin sahibi veya yöneticisi başlar.
- Misafirleri ofisten çıkana kadar uğurlama geleneği vardır. Çıkışta misafire tekrar saygı göstererek veda edilmesi, ona değer verildiğini ve daha fazla iş birliği yapmaya hazır olunduğunu işaret etmektedir.
